خرید یخچال دست دوم؛ آزمون کاغذ، صدای کمپرسور و جابه‌جایی درست

خرید یخچال دست دوم اگر درست انجام شود، می‌تواند خریدی کم‌دردسر باشد؛ بسیاری از ایرادهای یخچال را می‌شود سر قرار دید یا شنید. مشکل این است که یخچال برای رسیدن به دمای کامل ساعت‌ها وقت می‌خواهد و نیم ساعت بازدید برای فهمیدن همه‌چیز کافی نیست. این راهنما می‌گوید پیش از قرار چه بخواهید، سر قرار چه بسنجید و یخچال کارکرده را چطور به خانه ببرید که سالم برسد.

پیش از قرار: از فروشنده بخواهید یخچال روشن بماند

سامسونگ در راهنمای پشتیبانی‌اش می‌گوید یخچالی که تازه روشن شده ممکن است تا ۲۸ ساعت با درهای بسته وقت بخواهد تا به دمای تنظیم‌شده برسد. یعنی اگر فروشنده یخچال را تازه به برق زده باشد، سر قرار هیچ برداشت درستی از سرمایش آن نخواهید داشت.

پس پیش از قرار از فروشنده بخواهید یخچال از روز قبل روشن و درش بسته بماند. همین درخواست ساده را هم در چت داخل بازارک ثبت کنید. مدل دقیق را هم بپرسید تا مشخصات و دفترچهٔ آن را از سایت سازنده پیدا کنید. اگر فروشنده می‌گوید یخچال «ماه‌هاست خاموش در انباری مانده»، این را در تصمیم و قیمت حساب کنید؛ چون نمی‌توانید سرمایش را امتحان کنید.

چک‌لیست وارسی یخچال کارکرده سر قرار

1. دما را با دماسنج بسنجید: یک دماسنج ساده با خودتان ببرید و چند دقیقه در طبقهٔ میانی یخچال و در فریزر بگذارید. سازمان غذا و داروی آمریکا دمای یخچال را ۴ درجهٔ سانتی‌گراد یا کمتر و فریزر را حدود منفی ۱۸ درجه توصیه می‌کند. اگر یخچال از روز قبل روشن بوده و دمای خیلی بالاتری نشان می‌دهد، دلیلش را بپرسید.
2. آزمون کاغذ برای نوار درزگیر: یک برگ کاغذ را طوری بین در و بدنه بگذارید که نیمی داخل و نیمی بیرون باشد، در را ببندید و کاغذ را بکشید. سامسونگ می‌گوید اگر هنگام بیرون کشیدن کمی مقاومت حس کنید، درزگیر کار می‌کند. این کار را در چند نقطه، به‌ویژه گوشه‌ها، تکرار کنید.
3. نوار درزگیر را از نزدیک ببینید: پارگی، سفت‌شدگی، تاب‌برداشتن یا جدا شدن از در را بگردید. سامسونگ توصیه می‌کند ببینید درزگیر پاره، فرسوده یا کثیف نباشد؛ به گفتهٔ این شرکت حتی چرک روی درزگیر می‌تواند درزی باز کند که هوای گرم را به داخل راه می‌دهد و سرمایش را ضعیف می‌کند. درزگیر آسیب‌دیده را باید تعمیرکار ببیند.
4. به صدای دستگاه گوش بدهید: چند دقیقه در سکوت کنار یخچال بایستید. پایین‌تر صداهای عادی را از صداهای مشکوک جدا کرده‌ایم.
5. دریچه‌های هوا و یخ‌زدگی: سامسونگ می‌گوید اگر دریچه‌های هوای دیوارهٔ پشتی یخچال زیر یخ و برفک رفته باشد، باید پاک شود، چون دریچهٔ بسته کار سرمایش را به هم می‌زند. یخ‌زدگی سنگین روی دریچه‌ها را با فروشنده در میان بگذارید.
6. بدنهٔ داخلی و طبقه‌ها: ترک در بدنهٔ پلاستیکی داخل، شکستگی طبقه‌های شیشه‌ای، کشوهای سبزی و جاظرفی‌های در را بشمارید. قطعه‌های کم‌شده هزینه دارد.
7. پشت دستگاه: پشت یخچال را ببینید؛ ضربه، زنگ‌زدگی شدید یا لوله‌های خم‌شده می‌تواند نشانهٔ جابه‌جایی بی‌دقت باشد.
8. بو: بوی ماندگار داخل یخچال گاهی با شست‌وشو هم نمی‌رود. درها را باز کنید و بو بکشید.
9. پلاک مشخصات و برچسب انرژی: مدل و برچسب انرژی را ببینید. در ایران برای یخچال و فریزر خانگی استاندارد اجباری مصرف انرژی و برچسب مقایسه‌ای انرژی وجود دارد و ردهٔ برچسب، تفاوت مصرف برق مدل‌ها را نشان می‌دهد.

دستی که نوار کاغذیِ گیرکرده میان نوار درزگیر و بدنهٔ یخچال را، با در بسته، بیرون می‌کشد.

کدام صداها عادی است و کدام نه؟

یخچال سالم بی‌صدا نیست. سامسونگ در راهنمای صداهای یخچال چند صدا را عادی می‌داند: قل‌قل یا صدای حباب، که از رفت‌وبرگشت مبرد بین حالت مایع و گاز در لوله‌ها می‌آید؛ فش‌فش کوتاه آب روی گرم‌کن برفک‌زدا؛ تق‌تق و ترق‌تروق ناشی از انبساط و انقباض قطعه‌های پلاستیکی با تغییر دما؛ وزوز آرام کمپرسور که مثل موتوری آهسته کار می‌کند؛ و صدای جریان هوا از فن‌های داخلی.

اما همان راهنما می‌گوید اگر وزوز یا فش‌فش خیلی بلند است باید سرویس خواست، و صدای برخورد پره‌های فن با یخ را هم نیازمند تعمیر می‌داند. اگر کمپرسور مدام روشن و خاموش می‌شود و سرمایی حس نمی‌کنید، پیش از خرید با یک تعمیرکار مشورت کنید.

«فقط گاز کم کرده» یعنی چه؟

گاز مبرد در مدار بسته‌ای می‌چرخد؛ اگر کم شده باشد، از جایی بیرون رفته است. آژانس حفاظت محیط زیست آمریکا دربارهٔ کولرهای گازی توصیه می‌کند به‌جای اینکه فقط گاز را دوباره شارژ کنند، از تعمیرکار بخواهید محل نشتی را پیدا و تعمیر کند. پس اگر فروشنده می‌گوید «یخچال سالم است، فقط گازش کم شده»، احتمالاً جایی از مدار نشت دارد و تا پیدا و تعمیر نشود، ممکن است مشکل برگردد. این را در قیمت حساب کنید یا از خرید بگذرید.

یخچال را چطور جابه‌جا کنیم که آسیب نبیند؟

کمپرسور یخچال روغن روان‌کاری دارد. سامسونگ توضیح می‌دهد که کج کردن و لرزش هنگام جابه‌جایی ممکن است این روغن را از مخزنش به لوله‌ها بفرستد، و اگر یخچال پیش از برگشتن روغن به برق زده شود، کمپرسور ممکن است آسیب ببیند. برای همین:

• یخچال را ایستاده جابه‌جا کنید. اگر ممکن نیست، سامسونگ می‌گوید آن را تا جای ممکن کم و رو به عقب کج کنید.
• درها را با چسب یا طناب ببندید تا در راه باز نشوند، و طبقه‌های شیشه‌ای را جدا بسته‌بندی کنید.
• بعد از رسیدن، صبر کنید و بعد به برق بزنید.

سازنده‌ها دربارهٔ زمان صبر عددهای متفاوتی می‌دهند. سامسونگ در یکی از صفحه‌های پشتیبانی‌اش برای یخچالی که ایستاده جابه‌جا شده دو تا سه ساعت و برای یخچالی که خوابیده جابه‌جا شده دست‌کم چهار ساعت را توصیه می‌کند و در صفحهٔ دیگری می‌گوید بهتر است، بسته به مدتی که دستگاه کج بوده، تا ۲۴ ساعت صبر کنید. ال‌جی برای یخچالی که خوابیده جابه‌جا شده حدود دو ساعت ایستاده ماندن را می‌گوید. ملاک اصلی، دفترچهٔ همان مدل است.

سامسونگ همچنین برای مدل‌هایش دست‌کم حدود پنج سانتی‌متر فاصله در پشت، بالا و دو طرف یخچال را برای بیرون رفتن گرما لازم می‌داند. پیش از خرید، جای یخچال در آشپزخانه و پهنای درها و راه‌پله را با متر اندازه بگیرید.

اشتباه‌های رایج در خرید یخچال کارکرده

اشتباه اول، قضاوت دربارهٔ سرمایش در چند دقیقه است. یخچالی که تازه روشن شده هنوز سرد نیست و این به‌تنهایی نشانهٔ خرابی نیست؛ برعکس، یخچالی هم که چند دقیقه کار کرده و «خنک» به نظر می‌رسد، هنوز چیزی را ثابت نکرده است.

اشتباه دوم، خوابیده بردن یخچال در وانت و بلافاصله به برق زدنش در خانهٔ جدید است. سامسونگ توضیح می‌دهد که همین عجله می‌تواند به کمپرسور آسیب بزند.

سومی، نادیده گرفتن نوار درزگیر است. درزگیر خراب هوای گرم را به داخل یخچال راه می‌دهد و تعویضش هم هزینهٔ جداگانه دارد.

و آخری، خرید از راه دور با پیش‌پرداخت هزینهٔ ارسال است. پیش از چنین کاری، راهنمای کلاهبرداری با هزینهٔ ارسال را بخوانید.

قیمت یخچال دست‌دوم را چه چیزهایی تعیین می‌کند؟

در خرید یخچال دست دوم، به‌جای یک عدد کلی این عوامل را کنار هم بگذارید:

• نوع دستگاه: یخچال تک، یخچال و فریزر جدا یا دوقلو، ساید‌بای‌ساید
• حجم و ابعاد، و اینکه با فضای آشپزخانهٔ شما جور باشد
• برند و در دسترس بودن تعمیرکار و قطعه
• سن دستگاه، ردهٔ برچسب انرژی و سلامت درزگیرها
• سالم و کامل بودن طبقه‌ها، کشوها و یخ‌ساز یا آب‌سردکن (اگر دارد)
• ظاهر بدنه و در، از جمله خط و ضربه

برای سنجیدن قیمت، چند نمونهٔ هم‌مدل و هم‌سن را در آگهی‌های یخچال و فریزر کنار هم ببینید. با جست‌وجوی نقشه‌ای هم می‌توانید آگهی‌های نزدیک را پیدا کنید؛ برای وسیلهٔ سنگینی مثل یخچال، کوتاه‌تر بودن مسیر یعنی خطر کمتر در جابه‌جایی. اگر هنوز مدل دلخواهتان را پیدا نکرده‌اید، یک جست‌وجوی ذخیره‌شده بسازید تا آگهی‌های تازه را از دست ندهید.

پرسش‌های پرتکرار

یخچال را چند ساعت بعد از جابجایی به برق بزنیم؟

به دفترچهٔ همان مدل نگاه کنید. سامسونگ برای جابه‌جایی ایستاده دو تا سه ساعت و برای جابه‌جایی خوابیده دست‌کم چهار ساعت صبر را توصیه می‌کند و در راهنمای دیگری، بسته به مدتی که یخچال کج بوده، صبر تا ۲۴ ساعت را بهتر می‌داند.

یخچال دست دوم بخریم یا نه؟

اگر بتوانید سرمایش، درزگیر و صدای دستگاه را سر قرار بسنجید و یخچال را درست جابه‌جا کنید، خرید یخچال دست دوم می‌تواند انتخاب معقولی باشد. اگر هیچ‌کدام از این‌ها ممکن نیست، ریسک را در قیمت حساب کنید.

صدای قل‌قل یخچال عادی است؟

بله، معمولاً. سامسونگ این صدا را مربوط به جریان گاز مبرد در لوله‌ها و تغییر حالت آن می‌داند. صدای بسیار بلند یا برخورد فن با یخ اما عادی نیست.

یخچال تازه‌روشن‌شده کی سرد می‌شود؟

سامسونگ می‌گوید ممکن است تا ۲۸ ساعت با درهای بسته طول بکشد تا یخچال به دمای تنظیم‌شده برسد.

منابع

• سامسونگ: مشکلات سرمایش یخچال و آزمون درزگیر
• سامسونگ: هشت دلیل سرد نکردن یخچال و وضعیت درزگیرها
• سامسونگ: صداهای یخچال
• سامسونگ: زمان صبر پیش از وصل کردن یخچال به برق
• سامسونگ: جابه‌جایی یخچال
• ال‌جی: زمان وصل کردن یخچال به برق بعد از جابه‌جایی
• سازمان غذا و داروی آمریکا: نگهداری درست مواد غذایی و دمای یخچال
• CLASP: استاندارد برچسب انرژی یخچال و فریزر در ایران
• آژانس حفاظت محیط زیست آمریکا: پرسش‌های متداول دربارهٔ مبردها و نشتی