خرید مبل دست دوم؛ کلاف، فنر و اسفنج را پیش از بار زدن بسنجید

خرید مبل دست دوم راهی کم‌هزینه‌تر برای چیدن پذیرایی است، به شرط آنکه بدانید زیر رویه چه خبر است. پارچهٔ تمیز و عکس خوش‌نور چیزی دربارهٔ کلاف ترک‌خورده، فنر دررفته یا اسفنجی که دیگر برنمی‌گردد نمی‌گوید. این راهنما قدم‌به‌قدم نشان می‌دهد در بازدید حضوری چه چیزهایی را با دست و چشم و حتی بینی بسنجید تا مبلی بخرید که بعد از اسباب‌کشی هم مبل بماند.

پیش از بازدید چه بپرسید؟

بخش زیادی از بازدیدهای بی‌نتیجه با چند پرسش ساده در چت حذف می‌شود. از فروشنده بخواهید این‌ها را بنویسد:

• سن تقریبی مبل و اینکه از نو خریده شده یا خودش هم دست‌دوم گرفته است.
• نوع مبل: راحتی، استیل، ال، تخت‌خواب‌شو یا چستر. هر کدام نقطه‌ضعف خودش را دارد.
• ابعاد دقیق هر تکه: طول، عمق و ارتفاع. «سه‌نفره» اندازه نیست.
• آیا رویه یا اسفنج قبلاً عوض شده و آیا مبل در خانه‌ای با حیوان خانگی یا سیگار بوده است.
• طبقهٔ ساختمان، آسانسور و اینکه چه کسی مبل را پایین می‌آورد.

از فروشنده بخواهید از زیر مبل و از نمای نزدیک پارچه هم عکس بفرستد. اگر عکس‌ها بیش از حد تمیز و کاتالوگی به نظر می‌رسند، راهنمای بررسی عکس آگهی کمک می‌کند بفهمید عکس واقعاً مال همین مبل است یا نه. گفت‌وگو را در چت داخل بازارک نگه دارید تا حرف‌های فروشنده ثبت بماند.

کلاف: اسکلتی که دیده نمی‌شود

کلاف همان چارچوب چوبی یا فلزی داخل مبل است و تعمیرش از همه‌چیز سخت‌تر است. پارچه را می‌شود عوض کرد و اسفنج را هم، اما کلاف شکسته یعنی ساختن دوبارهٔ مبل.

برای سنجیدنش، یک سر مبل را چند سانتی‌متر از زمین بلند کنید. در مبل سالم سر دیگر هم تقریباً همراهش بالا می‌آید؛ اگر بدنه پیچ بخورد یا صدای تق‌تق بدهد، اتصال‌ها شل شده‌اند. بعد دسته‌ها و پشتی را با دو دست عقب و جلو بدهید. لقی، جیرجیر یا صدای شکستن چوب نشانهٔ خوبی نیست.

مبل را به پهلو یا پشت بخوابانید و زیرش را ببینید. پارچهٔ زیر مبل اگر پاره است، از همان‌جا به چوب نگاه کنید: ترک، چسب و میخِ تازه روی اتصال‌ها یا تخته‌ای که بعداً اضافه شده نشان می‌دهد مبل قبلاً تعمیر شده است. تعمیر به‌خودی‌خود بد نیست، ولی باید فروشنده آن را گفته باشد. پایه‌ها را هم یکی‌یکی امتحان کنید؛ پایهٔ لق معمولاً با پیچ درست می‌شود، اما جای پیچِ هرزشده در چوب کار نجار است.

فنر و تسمه: نشیمن را چطور امتحان کنیم؟

زیر یک مبل با پارچهٔ رویی کنارزده: کلاف چوبی، تسمه‌های کنفی و فنرهای مارپیچ فلزی.

زیر اسفنج نشیمن معمولاً یا فنر فلزی است یا تسمهٔ کشی. هر دو با گذر زمان خسته می‌شوند. روی تک‌تک جاهای نشستن بنشینید، نه فقط وسط مبل. جایی که بیشتر از بقیه فرو می‌رود یا صدای فلز می‌دهد، فنرش شکسته یا از جایش دررفته است.

با کف دست روی نشیمن و پشتی فشار دهید و آهسته جابه‌جا شوید. اگر جایی زیر دست سفتیِ نوک‌تیز حس می‌کنید، ممکن است فنری از قلابش جدا شده باشد. در مبل‌هایی که کوسن نشیمنشان جداشدنی است، کوسن را بردارید و سطح زیر آن را ببینید: تسمه‌های شل و آویزان یا پارچهٔ نشیمنِ کیسه‌شده یعنی پایه‌ای که دیگر وزن را نگه نمی‌دارد.

اسفنج و کوسن: برگشت‌پذیری را بسنجید

اسفنج خسته از عیب‌های رایج مبل کارکرده است و نشانه‌اش ساده: بعد از بلند شدن، جای نشستن چند ثانیه گود می‌ماند یا اصلاً برنمی‌گردد. کوسن‌ها را کنار هم بگذارید و ارتفاعشان را مقایسه کنید. کوسنی که از بقیه پهن‌تر و کوتاه‌تر شده، اسفنجش وا رفته است.

اگر کوسن زیپ دارد، بازش کنید. اسفنجی که زرد و شکننده شده یا با فشار انگشت پودر می‌شود به پایان عمرش رسیده است. تعویض اسفنج کار رایجی است و رویه‌کوب‌ها انجامش می‌دهند؛ هزینه‌اش را پیش از چانه زدن از یک رویه‌کوب محلی بپرسید تا بدانید قیمت پیشنهادی واقعاً ارزان است یا نه.

پارچه، چرم، بو و لک

رویه را زیر نور روز ببینید، نه زیر نور زرد. به این‌ها دقت کنید:

• ساییدگی دسته‌ها و لبهٔ جلوی نشیمن. این دو جا اول از همه نخ‌نما می‌شوند.
• پرز و گوله شدن پارچه. روی مبل‌های پارچه‌ای پرکار رایج است و بیشتر ظاهری است.
• ترک و پوسته شدن چرم. در چرم مصنوعی، پوسته‌پوسته شدن معمولاً پیش‌رونده است و با تمیز کردن برنمی‌گردد.
• لک‌های پنهان. کوسن‌ها را برگردانید؛ خیلی‌ها کوسن لک‌دار را وارونه می‌گذارند.

صورتتان را نزدیک نشیمن و پشتی ببرید و بو کنید. بوی نم و کپک، بوی ماندهٔ سیگار و بوی ادرار حیوان خانگی در اسفنج می‌نشیند و با شست‌وشوی سطحی کامل نمی‌رود. اگر کسی در خانه به گرد و موی حیوان حساس است، این را جدی بگیرید.

ساس: درزها را باز کنید

ساس بالغ از نمای بسیار نزدیک. این حشره ریز است و در درزها و لای کوسن‌ها پنهان می‌شود. عکس: CDC، Piotr Naskrecki / Wikimedia Commons (مالکیت عمومی)؛ برش و تغییر اندازه از بازارک

یکی از جدی‌ترین خطرهای پنهان در خرید مبل دست دوم ساس است. سازمان حفاظت محیط زیست آمریکا (EPA) می‌گوید ساس‌ها از جمله در درز صندلی‌ها و کاناپه‌ها و لای کوسن‌ها پنهان می‌شوند و آن‌قدر باریک‌اند که هر شکافی که یک کارت بانکی در آن جا شود، می‌تواند ساس را هم در خود جا دهد.

طبق همین منبع، نشانه‌های آلودگی این‌هاست: لک‌های زنگ‌زده یا مایل به قرمز که از له شدن ساس می‌ماند، نقطه‌های تیره که فضولات ساس است و مثل جوهر ماژیک در پارچه پخش می‌شود، تخم و پوسته‌های ریز زرد کم‌رنگ، و البته خود حشرهٔ زنده. با چراغ‌قوهٔ گوشی، درز دور کوسن‌ها، شیار بین نشیمن و پشتی، زیر دکمه‌های چستر و پارچهٔ زیر مبل را با دقت ببینید.

اگر هر کدام از این نشانه‌ها را دیدید، از خرید بگذرید. EPA توصیه می‌کند مبل و تخت دست‌دوم را پیش از بردن به خانه برای نشانه‌های ساس بگردید، چون ساس می‌تواند همراه مبلمان، رختخواب، چمدان، جعبه و لباس از جای آلوده به خانهٔ تازه برسد. ارزانی مبل این خطر را جبران نمی‌کند. اگر بعد از خرید به آلودگی شک کردید، با یک شرکت مجاز سم‌پاشی مشورت کنید.

اندازه، در و راه‌پله

مبلی که از در رد نشود، هر قدر هم سالم باشد، به کار نمی‌آید. پیش از رفتن، عرض در ورودی، عرض راه‌پله و پاگردها و ابعاد داخلی آسانسور را بنویسید. مبل را معمولاً کج یا ایستاده رد می‌کنند، پس عمق و ارتفاع مبل از طولش مهم‌تر است. پایه‌های پیچی را می‌شود باز کرد و همین گاهی چند سانتی‌متر کم می‌کند.

مبل ال و تخت‌خواب‌شو را جداگانه بسنجید. در مبل ال ببینید دو تکه با چه چیزی به هم وصل می‌شوند و آیا قطعهٔ اتصال سالم و کامل است. در تخت‌خواب‌شو، مکانیزم باز و بسته شدن را چند بار امتحان کنید؛ اهرم گیرکرده یا لولای کج در اسباب‌کشی بدتر می‌شود.

چک‌لیست بازدید حضوری مبل

1. یک سر مبل را بلند کنید؛ بدنه نباید پیچ بخورد یا صدا بدهد.
2. دسته‌ها و پشتی را تکان دهید؛ لقی و جیرجیر را یادداشت کنید.
3. زیر مبل را با چراغ‌قوه ببینید: ترک چوب، میخ و چسب تازه، پایهٔ لق.
4. روی همهٔ جاهای نشستن بنشینید؛ فرورفتگی یا صدای فلز یعنی فنر یا تسمهٔ معیوب.
5. کوسن‌ها را کنار هم بگذارید و ارتفاعشان را مقایسه کنید.
6. زیپ یک کوسن را باز کنید و رنگ و حالت اسفنج را ببینید.
7. رویه را زیر نور روز ببینید و کوسن‌ها را برگردانید.
8. نشیمن و پشتی را بو کنید: نم، سیگار، ادرار حیوان.
9. درزها و شیارها را برای نشانه‌های ساس با چراغ‌قوه بگردید.
10. ابعاد را با متر خودتان بسنجید و با عرض در و راه‌پله مقایسه کنید.
11. در مبل ال و تخت‌خواب‌شو، اتصال‌ها و مکانیزم را چند بار امتحان کنید.

قیمت مبل کارکرده به چه چیزهایی بستگی دارد؟

در خرید مبل دست دوم قیمت ثابتی وجود ندارد و همین چانه‌زنی را مهم می‌کند. این عوامل بیشترین اثر را دارند: سلامت کلاف، که از همه مهم‌تر است؛ حال اسفنج و فنر؛ جنس و وضعیت رویه؛ مدل و رایج بودن طرح؛ تعداد تکه‌ها و کامل بودن دست مبل؛ و هزینه‌ای که برای پایین آوردن و حمل لازم است. مبلی که کلافش سالم است ولی رویه‌اش کهنه شده، برای کسی که قصد تعویض رویه دارد خرید خوبی است؛ برعکسش معمولاً نه.

بهترین معیار، آگهی‌های مشابه است. چند آگهی هم‌مدل و هم‌اندازه را در آگهی‌های مبلمان خانگی کنار هم بگذارید و ببینید فروشنده‌ها برای وضعیت مشابه چه می‌خواهند. با جست‌وجو روی نقشه هم می‌توانید مبل‌های نزدیک خانه را پیدا کنید تا هزینهٔ حمل کمتر شود.

حمل و تمیز کردن بعد از خرید

پیش از جابه‌جایی، کوسن‌های جداشدنی را جدا ببرید و پایه‌های پیچی را باز کنید. روی مبل را با پتو یا نایلون حبابی بپوشانید تا رویه در راه‌پله پاره نشود. مبل را از دسته‌هایش بلند نکنید؛ از زیر کلاف بگیرید تا وزن مبل روی اتصال دسته‌ها نیفتد.

پیش از شست‌وشو، اگر برچسب سازنده هنوز زیر مبل هست، دستور تمیز کردن رویه را از آن بخوانید و اول روی یک گوشهٔ پنهان امتحان کنید. برای مبل‌های بزرگ یا رویه‌های حساس، سپردن کار به مبل‌شویی کم‌خطرتر است.

پول را تا وقتی مبل را ندیده‌اید و امتحان نکرده‌اید نپردازید. بیعانه برای «نگه داشتن» مبلی که هنوز ندیده‌اید، یکی از دام‌های رایج است؛ نکته‌های معاملهٔ امن را پیش از قرار بازدید بخوانید.

پرسش‌های پرتکرار

مبل راحتی دست‌دوم بخرم یا مبل استیل؟

مبل راحتی بیشتر از اسفنج و فنر کار می‌کشد و فرسودگی‌اش در نشیمن پیداست. در مبل استیل، کلاف و پایه‌های چوبی و کنده‌کاری‌ها بیشتر در معرض لقی و شکستگی‌اند. در هر دو، سلامت کلاف مهم‌ترین چیزی است که باید بسنجید.

مبل چرم دست‌دوم چه نکته‌ای دارد؟

روی دسته‌ها و لبهٔ نشیمن دنبال ترک، پوسته شدن و رنگ‌پریدگی بگردید. اگر رویه پوسته‌پوسته می‌شود، معمولاً با تمیزکاری برنمی‌گردد و باید هزینهٔ تعویض رویه را در قیمت حساب کنید.

می‌شود رویهٔ مبل دست‌دوم را عوض کرد؟

بله، رویه‌کوب‌ها رویه و اسفنج را عوض می‌کنند. این کار فقط وقتی به‌صرفه است که کلاف سالم باشد. پیش از خرید، هزینه را از یک رویه‌کوب بپرسید و آن را کنار قیمت مبل بگذارید.

از کجا بفهمم مبل ساس دارد؟

درزها، شیار بین کوسن‌ها و پارچهٔ زیر مبل را با چراغ‌قوه ببینید. لک‌های زنگ‌زده، نقطه‌های تیره، پوسته‌های ریز زرد و حشرهٔ زنده نشانه‌هایی است که EPA برای آلودگی برمی‌شمارد. با دیدن هر کدام، خرید را کنار بگذارید.

جمع‌بندی

خرید مبل دست دوم وقتی خوب از آب درمی‌آید که به جای رویه، به کلاف و نشیمن اعتماد کنید. یک ربع وقت برای بلند کردن، نشستن، بو کردن و نگاه کردن به درزها جلوی بیشتر پشیمانی‌ها را می‌گیرد. اگر مبلمانی دارید که دیگر جایی در خانه ندارد، می‌توانید آگهی رایگان ثبت کنید تا به دست کسی برسد که دنبالش است.

منابع

• EPA – How to Find Bed Bugs
• EPA – Protecting Your Home from Bed Bugs
• EPA – Bed Bugs