چک لیست اجاره خانه؛ در بازدید چه چیزهایی را باید وارسی کنید؟
لوله‌کشی، نم و ترک، گرمایش، برق، گاز، پنجره‌ها و قوانین ساختمان؛ آنچه را باید پیش از امضا ببینید و آنچه را باید هنگام تحویل کلید ثبت کنید.
در این مطلب
- پیش از بازدید چه آماده کنیم؟
- چک لیست اجاره خانه، اتاق به اتاق
- آب، فاضلاب و حمام
- نم، ترک و گچ‌کاری
- گرمایش، آبگرمکن و دودکش
- برق و گاز
- پنجره‌ها، درها و قفل‌ها
- ساختمان، کنتورها و قواعد مشترک
- روز تحویل کلید: وضعیت خانه را ثبت کنید
- اگر عیبی پیدا کردید چه کنید؟
- اشتباه‌های رایج در بازدید
- اجاره‌بها را با چه چیزی مقایسه کنیم؟
- پرسش‌های پرتکرار
- چک لیست تحویل خانه اجاره‌ای چه مواردی دارد؟
- تعمیرات خانهٔ اجاره‌ای با کیست؟
- اگر بعد از اسباب‌کشی عیبی پیدا کنم چه؟
- جمع‌بندی
- منابع
این چک لیست اجاره خانه برای همان نیم ساعتی است که در خانه‌ای خالی ایستاده‌اید و باید تصمیم بگیرید. عکس‌های آگهی معمولاً نور خوب و زاویهٔ خوب را نشان می‌دهند، نه لکهٔ نم پشت کمد یا شیری را که چکه می‌کند. با این فهرست، خانه را اتاق به اتاق وارسی می‌کنید، عیب‌ها را پیش از امضا روی میز می‌گذارید و روز تحویل کلید، وضعیت خانه را طوری ثبت می‌کنید که هنگام پس گرفتن ودیعه به کارتان بیاید.
پیش از بازدید چه آماده کنیم؟
یک چراغ‌قوه (یا چراغ گوشی)، یک شارژر یا وسیلهٔ برقی کوچک برای امتحان پریزها، دفترچه و گوشی با فضای کافی برای عکس و فیلم ببرید. بازدید را در روشنایی روز بگذارید؛ نم و ترک در نور کم دیده نمی‌شود. اگر می‌توانید، یک بار هم در ساعت دیگری از روز سر بزنید تا سروصدای خیابان و همسایه‌ها و وضع پارکینگ را ببینید.
پیش از رفتن هم با طرف مقابل در چت روشن کنید که خودش مالک است یا وکیل یا مستأجر. الگوهای کلاهبرداری در این بازار را در راهنمای اجارهٔ خانه: کلاهبرداری ودیعه و موجر قلابی آورده‌ایم.
چک لیست اجاره خانه، اتاق به اتاق
آب، فاضلاب و حمام
- همهٔ شیرها را باز کنید: فشار آب چطور است؟ آب گرم چقدر طول می‌کشد تا برسد؟
- زیر سینک آشپزخانه و روشویی را با چراغ‌قوه ببینید: نم، لکه یا کابینت پف‌کرده نشانهٔ نشتی قدیمی است.
- آب را چند دقیقه در سینک و کف حمام باز بگذارید و ببینید راحت تخلیه می‌شود یا نه. بوی فاضلاب را جدی بگیرید.
- سیفون توالت را بکشید و ببینید پس از پر شدن، آب بی‌صدا قطع می‌شود یا مدام جاری است.
- دور وان، دوش و کاشی‌های کف را نگاه کنید: درزهای سیاه‌شده یا کاشی لق ممکن است نشانهٔ نفوذ آب باشد.
شیر آب اهرمی روی روشویی سفید، با جریان باریک آب و کاشی خاکستری پشت آن.
نم، ترک و گچ‌کاری
- سقف حمام، گوشه‌های اتاق‌ها و ضلع‌هایی از خانه را که رو به بیرون است ببینید. پوسته شدن رنگ، لکهٔ زرد یا سیاه و بوی نا را یادداشت کنید.
- اگر کمد یا مبلی جایی را پوشانده است، اجازه بگیرید و پشتش را نگاه کنید.
- رنگ تازه فقط در یک تکهٔ خاص از اتاق، ارزش یک سؤال را دارد: «این‌جا چه مشکلی داشت؟»
گرمایش، آبگرمکن و دودکش
- بپرسید گرمایش خانه با چیست: بخاری، پکیج و رادیاتور یا سیستم مرکزی ساختمان. اگر فصل سرماست، بخواهید روشنش کنند.
- مسیر دودکش آبگرمکن، بخاری یا پکیج را تا جایی که دیده می‌شود دنبال کنید و بپرسید کلاهک دودکش روی بام سالم است یا نه. راهنمای خودمراقبتی وزارت بهداشت دربارهٔ گازگرفتگی، که دانشگاه‌های علوم پزشکی منتشرش کرده‌اند، وارسی مسیر دودکش و بستن منافذ آن پیش از روشن کردن بخاری را بهترین راه پیشگیری از مسمومیت با مونوکسید کربن می‌داند. همین راهنما می‌گوید دودکش روی بام باید کلاهک مخصوص داشته باشد و آبگرمکن نباید در حمام نصب شود.
- اگر دربارهٔ سلامت وسایل گازسوز یا دودکش تردید دارید، پیش از سکونت از موجر بخواهید آن را به تعمیرکار مجاز نشان دهد. خودتان دست به اتصال گاز نزنید.
برق و گاز
- کلیدها را یکی‌یکی روشن و خاموش کنید و پریزها را با شارژر امتحان کنید.
- جعبهٔ فیوز یا کلید مینیاتوری را پیدا کنید و ببینید برچسب دارد یا نه.
- بوی گاز در آشپزخانه یا کنار آبگرمکن، دلیل کافی برای قطع بازدید و خبر دادن به موجر است.
پنجره‌ها، درها و قفل‌ها
- همهٔ پنجره‌ها را باز و بسته کنید؛ لق بودن، سخت بسته شدن یا شیشهٔ ترک‌خورده را بنویسید.
- در ورودی را با کلید امتحان کنید و بپرسید پس از مستأجر قبلی، قفل یا سیلندر عوض می‌شود یا نه.
آشپزخانهٔ خالی یک آپارتمان با کابینت‌های چوبی، سینک دولگنه زیر پنجره و اجاق گاز رومیزی.
ساختمان، کنتورها و قواعد مشترک
- بپرسید کنتورهای آب، برق و گاز واحد جداست یا مشترک، و هزینه‌های مشترک ساختمان چطور تقسیم می‌شود.
- پارکینگ، انباری و آسانسور را ببینید و بپرسید کدام به همین واحد تعلق دارد.
- اگر ساختمان مدیر یا هیئت‌مدیره دارد، دربارهٔ قواعدش بپرسید: ساعت اسباب‌کشی، نگه‌داشتن حیوان خانگی، استفاده از بام و پارکینگ.
روز تحویل کلید: وضعیت خانه را ثبت کنید
قانون مدنی (مادهٔ ۴۷۷) می‌گوید موجر باید ملک را در حالتی تحویل دهد که مستأجر بتواند از آن استفادهٔ مورد نظر را ببرد. مادهٔ ۴۹۰ هم مستأجر را موظف می‌کند در استفاده از ملک «به نحو متعارف» رفتار کند و تعدی یا تفریط نکند. یعنی هنگام تخلیه، پرسش این است که وضع خانه نسبت به روز تحویل چه فرقی کرده است. برای اینکه این مقایسه ممکن باشد:
- از هر اتاق، سقف و کف، گچ‌کاری، پنجره‌ها و وسایل ثابت (کابینت، شیرآلات، روشویی، آبگرمکن، کولر) عکس و فیلم با تاریخ بگیرید.
- شمارهٔ کنتور آب، برق و گاز را در روز تحویل بنویسید و از صفحهٔ کنتور عکس بگیرید.
- وضعیت قبض‌ها را بپرسید و آخرین قبض‌های پرداخت‌شده را ببینید.
- عیب‌هایی را که دیده‌اید در یک صورت‌جلسهٔ کتبی بیاورید، تاریخ بزنید و هر دو طرف امضا کنید.
- تعداد کلیدها و ریموت‌ها را در همان صورت‌جلسه بنویسید.
این ثبت برای روز تخلیه ارزش دارد. مادهٔ ۴ قانون روابط موجر و مستأجر می‌گوید تخلیه و تحویل ملک به موجر، به پس دادن ودیعه به مستأجر یا سپردن آن به دایرهٔ اجرا وابسته است. اگر موجر مدعی باشد مستأجر به ملک خسارت زده یا اجاره یا قبض‌های آب، برق، گاز و تلفن را نپرداخته و بخواهد آن را از محل ودیعه جبران کند، باید هم‌زمان گواهی تقدیم دادخواست مطالبهٔ ضرر و زیان را به دایرهٔ اجرا بدهد. عکس‌ها و صورت‌جلسهٔ روز تحویل، در چنین اختلافی سند شما هستند. برای وضعیت خاص خودتان با وکیل مشورت کنید.
اگر عیبی پیدا کردید چه کنید؟
قانون مدنی دربارهٔ عیب ملک اجاره‌ای قاعدهٔ روشنی دارد. طبق مادهٔ ۴۷۸، اگر معلوم شود ملک هنگام اجاره معیوب بوده، مستأجر می‌تواند اجاره را فسخ کند یا آن را با همان وضع قبول کند؛ ولی اگر موجر عیب را طوری برطرف کند که به مستأجر ضرری نرسد، حق فسخ از بین می‌رود. مادهٔ ۴۸۶ هم تعمیرات و هزینه‌هایی را که برای امکان استفاده از ملک لازم است بر عهدهٔ مالک می‌گذارد، مگر اینکه در قرارداد شرط دیگری شده باشد یا عرف محل چیز دیگری باشد.
نتیجهٔ عملی ساده است: عیب‌ها را پیش از امضا بگویید و در قرارداد بنویسید چه کسی، تا چه تاریخی، کدام تعمیر را انجام می‌دهد. وعدهٔ شفاهی «بعداً درستش می‌کنیم» را در قرارداد بیاورید. پس از امضا، قرارداد را ثبت کنید و کد رهگیری بگیرید؛ جزئیاتش را در راهنمای کد رهگیری اجاره‌نامه نوشته‌ایم.
اشتباه‌های رایج در بازدید
- بازدید شبانه یا با عجله. نم و ترک و کیفیت نور در شب دیده نمی‌شود.
- اعتماد به عکس‌های آگهی. عکس‌ها ممکن است مال سال‌ها پیش باشند.
- نپرسیدن دربارهٔ کنتور و قبض. بدهی قبض‌ها و کنتور مشترک، بعداً بحث درست می‌کند.
- امضای قرارداد پیش از ثبت عیب‌ها. هر عیبی که در قرارداد یا صورت‌جلسه نیامده، روز تخلیه اثبات‌کردنش سخت است.
- پرداخت بیعانه پیش از دیدن خانه. این همان الگویی است که کلاهبرداران دنبالش هستند.
اجاره‌بها را با چه چیزی مقایسه کنیم؟
عیب‌هایی که پیدا کرده‌اید، در کنار عواملی مثل محله، متراژ، سن بنا، طبقه، آسانسور، پارکینگ و انباری، روی اجاره‌بهای منصفانه اثر دارند. واحد را با آگهی‌های اجارهٔ آپارتمان همان محدوده مقایسه کنید و با جست‌وجوی روی نقشه ببینید خانه‌های نزدیک با چه شرایطی آگهی شده‌اند.
پرسش‌های پرتکرار
چک لیست تحویل خانه اجاره‌ای چه مواردی دارد؟
وضعیت رنگ و گچ‌کاری و کف، شیرآلات و تخلیهٔ آب، وسایل ثابت مثل کابینت و آبگرمکن، شمارهٔ کنتورهای آب و برق و گاز، وضعیت قبض‌ها و تعداد کلیدها. همه را در صورت‌جلسه‌ای با تاریخ و امضای دو طرف بنویسید و عکس بگیرید.
تعمیرات خانهٔ اجاره‌ای با کیست؟
طبق مادهٔ ۴۸۶ قانون مدنی، تعمیرات و هزینه‌هایی که برای امکان استفاده از ملک لازم است بر عهدهٔ مالک است، مگر اینکه در قرارداد شرط دیگری شده باشد یا عرف محل خلاف آن باشد. بهتر است تعمیرهای لازم را با تاریخ در قرارداد بنویسید.
اگر بعد از اسباب‌کشی عیبی پیدا کنم چه؟
فوراً با عکس و تاریخ به موجر خبر دهید و پیامش را نگه دارید. قانون مدنی برای عیبی که هنگام اجاره وجود داشته حق فسخ پیش‌بینی کرده است، مگر اینکه موجر عیب را بی‌ضرر برطرف کند. برای تصمیم دربارهٔ فسخ با وکیل مشورت کنید.
جمع‌بندی
این چک لیست اجاره خانه را چاپ کنید یا در گوشی نگه دارید: خانه را در روشنایی روز و اتاق به اتاق ببینید، عیب‌ها را پیش از امضا بنویسید و روز تحویل کلید، با عکس و صورت‌جلسه، وضع خانه را ثبت کنید. برای دیدن واحدهای بیشتر، آگهی‌های اجارهٔ مسکونی را در بازارک ببینید.
منابع
دیدگاه‌ها
برای ثبت دیدگاه وارد حساب کاربری شو.
